Gedenkplaats Sachsenhausen Oranienburg – een oord der verschrikkingen

De stad Oranienburg die haar naam heeft te danken aan prinses Henriëtte van Oranje, is tegenwoordig met concerten, toneelvoorstellingen en cabaret in het oudste barokke kasteelcomplex van Brandenburg enerzijds een plaats waar de architectuurgeschiedenis tot leven komt. Anderzijds herinneren tentoonstellingen in de gedenkplaats Sachsenhausen en in historische gebouwen aan de geschiedenis van het nazi-concentratiekamp Sachsenhausen (1936-1945). Authentieke cellen, barakken en wachttorens zijn opengesteld voor het publiek. De gedenkplaats met het museum Sachsenhausen ziet zichzelf als 'open educatieve locatie' en biedt zijn bezoekers talrijke mogelijkheden om zich intensief en kritisch bezig te houden met de afschuwelijke geschiedenis van de plaats.

Het concentratiekamp Sachsenhausen was het eerste concentratiekamp dat nieuw werd gebouwd nadat SS-Reichsführer Heinrich Himmler in juli 1936 was benoemd tot chef van de Duitse politie. Het complex dat door een SS-architect op het tekenbord als concentratiekamp was ontworpen, moest door middel van de architectuur uitdrukking geven aan het mensenverachtende wereldbeeld van het nationaal-socialisme en de gevangenen ook symbolisch aan de absolute machtsaanspraak van de SS onderwerpen. Tussen 1936 en 1945 werden in het concentratiekamp Sachsenhausen in totaal meer dan 200.000 mensen door het gruwelbewind van de nazi's gevangen gehouden.

Middelpunt van Oranienburg is het slot, het oudste barokslot van de Mark Brandenburg. Tegenwoordig biedt het onderdak aan een imposante tentoonstelling van de Stiftung preußische Schlösser und Gärten Berlin-Brandenburg. De schoonheid van stad en omgeving is het best al wandelend of fietsend te verkennen, bijvoorbeeld langs de lange-afstandfietsroute Berlijn-Kopenhagen. Die valt op een aantal plaatsen samen met de "100 Seen und Alleen Route" van de deelstaat Brandenburg en verbindt de deelstaten Berlijn en Mecklenburg-Vorpommern. De fietsroute voert door ongerept groen, langs rivieren, meren en kanalen, door natuurreservaten aan weerszijden van de Havel.