Potsdam – residentiestad aan het water

Haar bijzondere charme ontplooit de Brandenburgse deelstaathoofdstad Postdam, de eilandstad tussen de wijdvertakte rivierarmen van de Havel, gesitueerd recht tegenover de metropool Berlijn, het beste bij een bezoek aan de prachtige paleizen en parken die deel uitmaken van het UNESCO-werelderfgoed. De schilderachtige aanblik van het wereldbekende lustslot Sanssouci met zijn fonteinen en wijnbergterrassen, waar reeds Frederik de Grote graag flaneerde, of de wandeling door de allee naar het Neue Palais – het laatste grote kasteelcomplex van de Pruisische barok – doen vermoeden waarom keurvorsten, koningen en keizers Potsdam eertijds tot hun residentie hebben uitverkoren. Zij allen flaneerden door het park van Sanssouci, een van de beroemdste en grootste parkcomplexen van Europa.

De sporen van talrijke Europese staten en culturen verwijzen tegenwoordig naar het kosmopolitische wezen van de Brandenburgse heersers, die Hugenoten uit Frankrijk, bouwvakarbeiders uit Nederland of wevers uit Bohemen de stad binnenhaalden. De Russische kolonie Alexandrowka (19e eeuw), de Boheemse weverswijk Nowawes (18e eeuw) en de Hollandse wijk (Holländisches Viertel, 18e eeuw) met zijn antiekwinkels, restaurants en cafés zijn attractiepunten voor talrijke bezoekers en herinneren aan de bewogen geschiedenis van Potsdam. In de eerbiedwaardige hallen van het slot Cecilienhof in de Neuer Garten werd wereldgeschiedenis geschreven. Daar onderhandelden Churchill, Roosevelt en Stalin in 1945 tijdens de Conferentie van Potsdam over de indeling van Duitsland na de Tweede Wereldoorlog.

Maar ook het moderne Potsdam is per se een bezoekje waard: sinds de legendarische UFA-periode in de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw met zijn sterren zoals de regisseurs Fritz Lang  en Friedrich Wilhelm Murnau of de acteurs Marlene Dietrich en Hans Albers, is Potsdam een centrum van de filmindustrie. In de traditierijke studio's van Europa's grootste en oudste studiocomplex ontstaan tegenwoordig nationale en internationale bioscoop- en televisieproducties. Bezoekers van het filmpark Babelsberg kunnen zelfs een kijkje achter de schermen nemen en spectaculaire stunts live beleven. Het Filmmuseum Potsdam in de historische Marstall (koninklijke stallen) presenteert behalve een permanente tentoonstelling ook interessante speciale exposities over film- en tv-onderwerpen uit de hele wereld. Tot de jaarlijkse hoogtepunten in Potsdam behoren bovendien de talrijke concerten en muziekuitvoeringen in het kader van het Muziekfestival Potsdam Sanssouci, de Potsdammer Kastelennacht (Schlössernacht), de lange Babelsberger Filmparknacht en de nachtelijke kasteelimpressies met de schepen van de Witte Vloot.

Als wetenschaps- en cultuurstad blinkt Postdam uit door technische monumenten zoals het in de vorm van een moskee gebouwde pompstation voor de fonteinen van het park Sanssouci of de Einsteintoren op de Telegrafenberg. Dit unieke Bauhausgebouw van de architect Erich Mendelsohn vormt het middelpunt van een gerenommeerd wetenschapscentrum op de Telegrafenberg. Ook Nobelprijswinnaar Albert Einstein heeft een aantal jaren voor de poorten van Potsdam gewoond. Koningin Elizabeth II van Engeland maakte in het voetspoor van haar voorvaderen kennis met de diversiteit van Potsdam, en zelfs Mick Jagger zei bij een bezoek aan de barokke stadskern met z'n aantrekkelijke restaurants en bars enthousiast: 'Potsdam – gewoonweg prachtig'.

Onze tip: wie een schitterend uitzicht wil hebben op het kastelen- en merenlandschap en tegelijkertijd de zachtjes voortglijdende passagiersschepen van de Witte Vloot, of misschien eens olympische watersporters bij hun training wil toekijken, moet naar de romaans aandoende belvedère op de Pfingstberg gaan.